Απολύμανση στο κουνούπι axiven

 Οικογένεια: Culicidae

Tα μέλη της οικογένειας είναι περίπου 3.500. Είναι πολύ λεπτά έντομα με μακριά προβοσκίδα και δεν φέρουν απλούς οφθαλμούς. Τα πόδια είναι λεπτά και μακριά. Οι πτέρυγες φέρουν λέπια στην οπίσθια παρυφή και κατά μήκος των νεύρων. Οι προνύμφες είναι υδρόβιες και πολύ δραστήριες με μεταπνευστικό αναπνευστικό σύστημα και πολύ ευρύ θώρακα. Οι νύμφες είναι επίσης υδρόβιες και ζωηρές και μπορούν να μετακινούνται μέσα στο νερό. Είναι είδη πολύ διαδεδομένα σε όλη τη γη και έχουν υψηλό αναπαραγωγικό δυναμικό. Ο αριθμός γενεών ανά έτος ποικίλλει με το είδος του κουνουπιού και τις συνθήκες του περιβάλλοντος. 

Το κουνούπι και ο Βιολογικός Κύκλος του

το κουνούπι και ο κύκλος ζωής του axiven

Ο βιολογικός κύκλος των κουνουπιών αποτελείται από το αυγό, την προνύμφη, τη νύμφη, το ενήλικο ακμαίο. Όπως όλα τα έντομα της τάξης Diptera έτσι και τα κουνούπια είναι ολομετάβολα δηλαδή υφίστανται πλήρη και ολική μεταμόρφωση. Μόνο στο τελικό στάδιο το κουνούπι έχει την ικανότητα να πετά, ενώ τα προηγούμενα ανώριμα στάδια του είναι υδρόβια. Στους 23 αρνείται να τραφεί ενώ στους 20 μένει αδρανές. Ανάλογα με το είδος , τα θηλυκά κουνούπια αποθέτουν 30-500 αυγά σε κάθε ωοτοκία. Τα κουνούπια ρουφούν αίμα για να προμηθευτούν την απαραίτητη πρωτείνη για την ανάπτυξη των ωοθηκών. Τα άτομα χρειάζονται επιπλέον φυτικά σάκχαρα ως πηγή ενέργειας. Τα θηλυκά προκειμένου να πάρουν το γεύμα αίματος που είναι απαραίτητο για την ωρίμανση των αυγών έχουν αναπτύξει ένα σύνθετο σύστημα εντοπισμού δυνητικών ξενιστών. Ο εντοπισμός του ξενιστή βασίζεται σε οσφρητικά, οπτικά και θερμικά ερεθίσματα. Το κύριο οσφρητικό ερέθισμα προκαλείται από το διοξείδιο του άνθρακα αλλά και το γαλακτικό οξύ, οκτενόλη, ακετόνη , βουτανόλη. Αντιλαμβάνονται την οσμή από απόσταση μεγαλύτερη των 20 μέτρων.

Αυγά

Αυγά και κουνούπι axivenTα κουνούπια αποθέτουν τα αυγά τους, μεμονωμένα η σε ομάδες σε πολλές και διαφορετικές θέσεις του φυσικού περιβάλλοντος. Ο προσδιορισμός της πυκνότητας των αυγών στο φυσικό περιβάλλον προσφέρει όχι μόνο καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς εναπόθεσης αυγών των διαφορετικών ειδών κουνουπιών αλλά μπορεί να βοηθήσει και στην πρόβλεψη των μελλοντικών πληθυσμών προνυμφών και το καθορισμό των πιθανών περιοχών όπου πρέπει να ληφθούν μέτρα αντιμετώπισης.
Αυγά ειδών του γένους Αnopheles : Tα θηλυκά των ειδών του γένους Αnopheles αποθέτουν τα αυγά τους στην επιφάνεια του νερού. Συχνά τα αυγά σχηματίζουν ομάδες με μορφή δικτυωτών σχηματισμών, μέχρι την εκκόλαψη των προνυμφών. Έχοντας μέγεθος μικρότερο από 2mm , τα αυγά είναι σχεδόν αδύνατο να αναγνωριστούν με γυμνό οφθαλμό.
Ομάδες αυγών : Tα είδη των γενών Culex, Uranotaenia, Coquilletidia και ορισμένα του γένους Culiseta αποθέτουν τα αυγά τους σε σχεδίες, στην επιφάνεια του νερού. ‘Εχοντας μέγεθος αρκετών χιλιοστών, οι ομάδες αυγών είναι εύκολα ορατές και εύκολα συλλέγονται με πιπέττα η λεπτό δίχτυ η πλέγμα.
Αυγά ειδών του γένους Aedes/Ochlerotatus : Τα θηλυκά των γενών Aedes και Οchlerotatus αποθέτουν τα πολύ μικρά αυγά τους στο υγρό χώμα κοντά στις θέσεις ανάπτυξης των προνυμφών. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναγνωριστούν τα αυγά επί τόπου, ακόμα και με τη βοήθεια μεγεθυντικού φακού, οπότε θα πρέπει να ληφθούν δείγματα από το χώμα.

Προνύμφες

προυνύμφες και κουνούπι axivenΟι προνύμφες (wrigglers) είναι υδρόβιες. Η διάρκεια του σταδίου αυτού είναι 7-14 ημέρες στο νερό. ‘Εχουν σχήμα σκωληκόμορφο ,είναι άποδες το ώμα τους χωρίζεται σε τρία ευδιάκριτα μέρη, την κεφαλή, το θώρακα και την κοιλία. Ο θώρακας είναι φαρδύτερος από την κεφαλή και την κοιλιά. Υπάρχουν τέσσερα δραστήρια προνυμφικά στάδια. Οι προνύμφες όλων των ειδών των κουνουπιών χρειάζονται νερό να αναπτυχθούν. Κανένα είδος δεν έχει προνύμφες που μπορούν να επιβιώσουν στην ξηρασία. Το φυσικό περιβάλλον των προνυμφών των κουνουπιών ποικίλει από μεγάλες και συνήθως μόνιμες συγκεντρώσεις νερού όπως έλη, βάλτοι, μέχρι και μικρότερης συγκέντρωσης μόνιμου νερού όπως μικρές λιμνούλες, λακκούβες με νερό, ίχνη από ρόδες αυτοκινήτων γεμάτα με νερό, υπόνομοι κλπ Προνύμφες επίσης υπάρχουν σε πηγάδια και σε φυσικό περιβάλλον που φτιάχνεται από τον άνθρωπο όπως πήλινα δοχεία, πιθάρια και βαρέλια για αποθήκευση νερού, κονσερβοκούτια, άχρηστα σκεύη κουζίνας και ελαστικά αυτοκινήτων. Κάποια είδη προτιμούν σκιερές ενώ άλλα ηλιόλουστους θέσεις.

Νύμφες

νύμφες και κουνούπι axivenΤο κουνούπι έχει νύμφες που είναι υδρόβιες και έχουν σχήμα κόμματος. Οι νύμφες δεν τρέφονται αλλά περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στην επιφάνεια του νερού. Αν διαταραχθούν κολυμπούν πάνω – κάτω στο νερό με απότομα τινάγματα .

 

 

 

 

 

 

Ενήλικα

κουνούπι και ενήλικας axivenΗ διάρκεια ζωής των ενηλίκων εξαρτάται από τη θερμοκρασία. Για παράδειγμα : το Αedes aegypti ζει κανονικά 15-20 ημέρες αλλά μπορεί μην ξεπεράσει τις 11 ημέρες σε υψηλότερη θερμοκρασία. Τα ενήλικα είναι συνήθως μικρού μεγέθους, με μήκος 3-6mm που σπάνια μπορεί να φτάσει τα 9mm σε ορισμένα είδη. Όταν ένα θηλυκό κουνούπι νύσσει τον ξενιστή , παράγεται σίελος από ένα ζεύγος σιελογόνων αδένων , ο οποίος περιέχει αντιπηκτικές ουσίες που εμποδίζουν το αίμα να πήξει και να φράξει τον τροφικό αγωγό και είναι υπεύθυνες για τους ερεθισμούς του δέρματος μετά τη νύξη. Ο σίελος επίσης, περιέχει αναισθητικές ουσίες που βοηθούν στη μείωση του πόνου που προκαλείται από το νύγμα ώστε να μειώνονται οι αντιδράσει του ξενιστή.

  

  

Περιβάλλον

Κουνούπι και περιβάλλον ανάπτυξης axivenΟι προνύμφες όλων των ειδών των κουνουπιών χρειάζονται νερό για να αναπτυχθούν. Κανένα είδος δεν έχει προνύμφες που μπορούν να επιβιώνουν στην ξηρασία αν και μπορούν να επιβιώσουν για μικρές περιόδους σε υγρή λάσπη. Το φυσικό περιβάλλον των προνυμφών κουνουπιών ποικίλει από μεγάλες και συνήθως μόνιμες συγκεντρώσεις νερού όπως έλη, βάλτοι, φυτείες ρυζιού αλλά και μικρότερες συγκεντρώσεις νερού όπως λιμνούλες, ίχνη από ρόδες αυτοκινήτου, αυλάκια, υπόνομοι κλπ Η ποικιλία στο φυσικό περιβάλλον προσφέρει τόπους για ωοτοκία όπως οπές στα δέντρα γεμάτες με νερό, μικρές συγκεντρώσεις νερού πάνω σε πέτρες. Προνύμφες επίσης υπάρχουν σε πηγάδια και σε φυσικό περιβάλλον που φτιάχνεται από τον άνθρωπο όπως πήλινα δοχεία, πιθάρια και βαρέλια, για αποθήκευση νερού, κονσερβοκούτια, ελαστικά αυτοκινήτων. Κάποια είδη προτιμούν σκιερές ενώ άλλα ηλιόλουστες θέσεις. Πολλά είδη μπορούν να επιζήσουν σε νερό μολυσμένο από οργανικά απόβλητα ενώ άλλα μπορούν να αναπαραχθούν παραγωγικά σε νερό υπονόμων και βλάστηση σε αποσύνθεση. Μερικά είδη κουνουπιών αναπτύσσονται σχεδόν αποκλειστικά σε υφάλμυρο ή αλμυρό νερό όπως σε βάλτους με αλμυρό νερό και έλη και είναι περιορισμένα σε ακτές.

Το Κουνούπι και τα Είδη του

Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 60 είδη που υπάγονται σε 7 γένη: 
Aedes , Anopheles, Culex , Coquillettidia, Culiseta, Uranotaenia & Ochlerotatus

Γένος Anopheles

Genos-Anopheles-αντιμετώπιση για το κουνούπι axivenΚύριες θέσεις αναπαραγωγής: καθαρά στάσιμα νερά εκτεθειμένα στον ήλιο με πλούσια υδρόβια βλάστηση, ορυζώνες 
Τα περισσότερα είδη παρουσιάζουν σχετική ανεκτικότητα στο αλάτι και μπορούν να βρεθούν σε παραθαλάσσιους βάλτους και έλη
Iκανότητα πτήσης 2-5 km 
Τσιμπάει από το σούρουπο μέχρι το χάραμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας
Τα κουνούπια του γένους Anopheles είναι τα σημαντικότερα για την Ελλάδα ως ενδιάμεσοι ξενιστές της ελονοσίας

 

 

Γένος Aedes

Genos-Aedes-Αντιμετώπιση για το κουνούπι axivenΤο σώμα της προνύμφης σχηματίζει γωνία με την επιφάνεια του νερού
Οι προνύμφες αναπτύσσονται σε πολύ μικρές φυσικές ή τεχνητές συγκεντρώσεις νερού όπως κοιλότητες δέντρων, γλάστρες, κουτιά από κονσέρβες, βάζα, κουβάδες, σπασμένα μπουκάλια, ή πεταμένα λάστιχα αυτοκινήτων
Τα κουνούπια του γένους Aedes παρουσιάζουν μεγάλο υγειονομικό ενδιαφέρον ως ενδιάμεσοι ξενιστές του κίτρινου πυρετού, του δάγκειου, της φιλαρίασης και των ιογενών εγκεφαλίτιδων

 

 

Γένος Culex

Genos-culex Αντιμετώπιση για το κουνούπι axivenΟι προνύμφες συχνά βρίσκονται και σε συγκεντρώσεις νερού που προέρχονται από τον άνθρωπο, όπως πλημμυρισμένα κελάρια, οικόπεδα υπό κατασκευή, βαρέλια νερού, κονσερβοκούτια, μεταλλικά ντεπόζιτα, διακοσμητικές λιμνούλες, δοχεία στους κήπους και ανθοδοχεία στα νεκροταφεία. Αντέχουν σε μικρή ποσότητα άλατος και μπορούν να βρεθούν επίσης σε τρύπες βράχων 
Το γένος Culex περιέχει είδη που είναι ενδιάμεσοι ξενιστές πολλών αρμποϊών και της φιλαρίασης 
Τα κουνούπια του γένους Culex είναι τα πιο ενοχλητικά για τους κατοίκους των πόλεων (αστικές περιοχές)

 

 

 Genos-Ochlerotatus-antimetopisi-kounoupi-axivenGenos-Culiseta-antimetopisi-kounoupi-axivenGenos-Coquillettidia-antimetopisi-kounoupi-axivenGenos-Uranotaenia-antimetopisi-kounoupi-axiven

Το κουνούπι και τα Χαρακτηριστικά του

Το κουνούπι είναι μικρό λεπτοκαμωμένο έντομο με δύο πτέρυγες και σε μια σκληρή διατρητική προβοσκίδα. Έχουν μακριά πόδια και τα αρσενικά διαθέτουν πολύ φουντωτές κεραίες ενώ οι κεραίες των θηλυκών έχουν μικρά τριχίδια. Στο προνυμφικό και νυμφικό στάδιο είναι υδρόβια και διακρίνονται από άλλους υδρόβιους οργανισμούς από τη χαρακτηριστική γρήγορη κίνησή τους. 
Ανάλογα με το είδος των εστιών ανάπτυξης των ατελών σταδίων διακρίνονται σε είδη γλυκών, υφάλμυρων, αλατούχων, στάσιμων, ψυχρών και θερμών νερών

Κουνούπι και ανατομία του σώματος του axiven

Ανάλογα με το είδος του ξενιστή που προτιμούν για τη λήψη αίματος διακρίνονται σε ανθρωπόφιλα (είδη με κύριους ξενιστές τους ανθρώπους), ζωόφιλα (κυρίως θηλαστικά), ορνιθόφιλα (πτηνά), ερπετόφιλα (ερπετά), κ.λ.π.
Ανάλογα με τα σημεία όπου αναζητούν τον ξενιστή τους διακρίνονται οικοδίαιτα (προτιμούν τα σπίτια για αναζήτηση ξενιστή) ή αγροδίαιτα (τα συναντάμε στην ύπαιθρο), ενδόφιλα και εξώφιλα (προτιμούν εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους αντίστοιχα, για την ανάπαυση τους μετά την αιμοληψία ή κατά την διάρκεια της ημέρας) 
Ανάλογα με το μέγεθος του χώρου που χρειάζονται για την πτήση κατά τη σύζευξη διακρίνονται σε στενόγαμα και ευρύγαμα και με βάση το χρόνο δραστηριοποίησης των τέλειων εντόμων σε νυκτόβια και ημερόβια είδη

Ο αριθμός των ωών που μπορεί να γεννήσει ένα θηλυκό κουνούπι σε κανονικές συνθήκες εξαρτάται από το είδος και κυμαίνεται από 40-500 και η ωοτοκία γίνεται σε υδάτινες συλλογές που επιλέγονται ειδικά από τα θηκλυκά. 
Οι προνύμφες τρέφονται με μικροοργανισμούς ή μικροσκοπικά σωματίδια οργανικής ύλης που επιπλέουν, αιωρούνται ή υπάρχουν στον πυθμένα του νερού της εστίας. Η ανάπτυξη των προνυμφών ολοκληρώνεται σε 4 στάδια. 
Η ανάπτυξη της νύμφης αρχίζει μέσα στην προνύμφη του 4ου σταδίου. Μέσα στο νερό η νύμφη κολυμπά με πολύ χαρακτηριστική κίνηση πάνω κατω και δεν λαμβάνει τροφή ούτε μεταβάλλεται σε μέγεθος. 
Η δραστηριότητα τους έχει να κάνει με τη θερμοκρασία και την υγρασία του αέρα. Έτσι τις πρώτες πρωινές, τις πρώτες νυχτερινές ώρες και κατά τη διάρκεια της νύχτας τα περισσότερα είδη είναι πιο ενεργητικά και τσιμπούν, αλλά υπάρχουν και είδη που τσιμπούν και όλο το εικοσιτετράωρο. Τα κουνούπια τρέφονται με νέκταρ ή γύρη που βρίσκουν στη φύση, όμως τα θηλυκά χρειάζονται και αίμα προκειμένου να μπορέσουν να κάνουν αβγά. Εφόσον το θηλυκό πραγματοποιήσει ένα γεύμα αίματος τότε ωριμάζουν τα αβγά του τα οποία και τοποθετεί στην επιφάνεια του νερού και στη συνέχεια εκκολάπτονται οι προνύμφες που τρέφονται με διάφορα οργανικά κατάλοιπα.

Τα κουνούπια ερεθίζονται και προσελκύονται από την κίνηση, από τη σωματική θερμότητα, από την υγρασία και το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέεται με την αναπνοή. Το σφύριγμα που κάνουν προέρχεται από το συγχρονισμένο τους φτερούγισμα. Στον άνεμο τα κουνούπια δεν παρουσιάζουν αντίσταση και με αυτόν μπορούν να μεταφερθούν σε πολύ μακρινές αποστάσεις.

Κουνούπι και μέθοδοι αντιμετώπισης του axivenΜέθοδοι αντιμετώπισης στο κουνούπι axivenΚουνούπι και οι ασθένειες που μεταδίδει axiven